De stad Berlijn, een pionier op dit vlak, gebruikt de biotoop-oppervlaktefactor (Biotope Area Factor = BAF) al sinds 1998 voor zijn bouwprojecten.
De biotoop-oppervlaktefactor, ook bekend als biotoopcoëfficiënt (BAF), is een belangrijke indicator binnen duurzame stedenbouw. Deze factor geeft aan in welke mate een perceel bijdraagt aan biodiversiteit, waterinfiltratie en ecologische kwaliteit in een verstedelijkte omgeving. In tijden van klimaatadaptatie en verdichting van steden wordt de BAF steeds vaker gebruikt als instrument in ruimtelijke ordening en vergunningsbeleid.
Wat zijn de doelstellingen en inzet van deze indicator? Hoe wordt hij berekend en hoe kan worden voldaan aan de milieuvereisten van bouwheren?
Wat is de biotoop-oppervlaktefactor?
Definitie van de biotoop-oppervlaktefactor
De biotoopcoëfficiënt bepaalt het deel van de oppervlakte dat ecologisch nuttig is (aangelegd met vegetatie of gunstig voor het ecosysteem) op de totale oppervlakte van een bepaald perceel bij een bouwproject (nieuw of renovatie). Philippe Bies, afgevaardigde van het Franse departement Bas-Rhin in 2013, zorgt hij voor “de bescherming van de natuurlijke ruimte in de stad, door de middelen die kunnen worden ingezet te combineren: bodems met vegetatie, groendaken, met vegetatie aangelegde terrassen, groene muren en gevels, waterdoorlatende bodembedekking met honingraatstructuur enzovoort.”
Doelstellingen van de BAF:
De biotoop-oppervlaktefactor of biotoopcoëfficiënt vastgelegd in het lokaal stedenbouwkundig plan van een gemeente laat toe om de milieukwaliteit van een project te verzekeren, door te beantwoorden aan verschillende doelstellingen:
- het microklimaat en de atmosferische hygiëne verbeteren
- de natuurlijke bodemfuncties ontwikkelen
- het regenwater laten infilteren en de grondwaterspiegel aanvullen
- een leefbare ruime voor fauna en flora voorzien en opwaarderen
Hoe wordt de biotoop-oppervlaktefactor van een project berekend?
Een indicator, maar verschillende berekeningsmethodes
Over het algemeen is de BAF (Biotope Area Factor) gericht op de berekening van de verhouding tussen de oppervlakte van het perceel dat nuttig is voor de natuur en de totale oppervlakte van het perceel en wordt het op de volgende manier berekend:
Biotope Area Factor (BAF) = ecologisch nuttige oppervlakte / oppervlakte van het perceel
Volgens de definitie van de stad Berlijn wordt de ecologisch nuttige oppervlakte berekend in functie van het type oppervlakte, waarbij elk type wordt vermenigvuldigd met een coëfficiënt tussen 0 en 1:
Ecologisch nuttige oppervlakte = (oppervlakte type A x coëff. A) + (oppervlakte type B x coëff. B) + … + (oppervlakte type N x coëff. N)
De berekeningsmethode voor de BAF kan variëren naargelang het bestuur. We onderscheiden bijvoorbeeld verschillende wegingen naargelang:
- het type gebouw: woonfunctie, tertiaire sector, industrie
- de aard van de constructie: renovatie of nieuwbouw
- de gebruikte technieken: halfdoorlaatbare oppervlakte, vegetatie op roosters, vegetatie in volle grond, …
De toegepaste berekeningscoëfficiënten variëren naargelang de doelstelling van de stad, of het arrondissement voor grootsteden. In elk geval is het belangrijk om de stedenbouwkundige vereisten van de gemeente na te gaan om de berekeningsmethode voor de biotoopcoëfficiënt te kunnen bepalen.
biodiversiteitspotentieel-oppervlaktefactor
BAF+: een geactualiseerde indicator
De BAF+ (biotoop-oppervlaktefactor) is een indicator die wordt gebruikt om de ecologische kwaliteit van een stedelijk project te beoordelen: een referentie-instrument voor biodiversiteitsanalyse !
Ze meet het aandeel van biologisch waardevolle oppervlakken binnen een perceel, zoals beplante zones, waterdoorlatende verhardingen, groendaken en andere natuurinclusieve inrichtingen. Deze tool ondersteunt ontwerpers en bouwheren bij het versterken van biodiversiteit in de stad, het verbeteren van de infiltratie van hemelwater en het verhogen van de klimaatbestendigheid van stedelijke gebieden.
Bekijk al het nieuws
